Trong thế giới âm thanh hiện đại, nơi người dùng ngày càng quan tâm đến việc cá nhân hóa trải nghiệm nghe nhạc, PEQ – viết tắt của Parametric Equalizer – đã trở thành một công cụ quen thuộc và gần như không thể thiếu. Không chỉ xuất hiện trong phòng thu hay các hệ thống âm thanh chuyên nghiệp, PEQ hiện nay còn được tích hợp rộng rãi trên loa, DAC, amply, máy nghe nhạc (DAP) cũng như nhiều phần mềm nghe nhạc phổ biến. Vậy Parametric EQ (PEQ) là gì và vì sao nó lại đóng vai trò quan trọng đến như vậy? Cùng chúng tôi tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây nhé.

Định nghĩa Parametric EQ là gì?

Parametric Equalizer (viết tắt là PEQ), là một dạng bộ chỉnh âm cho phép người dùng can thiệp trực tiếp và chính xác theo từng dải tần số cụ thể của âm thanh. Khác với Graphic EQ thông thường vốn chỉ cho phép tăng hoặc giảm ở những dải tần cố định, PEQ mang đến khả năng tùy chỉnh linh hoạt hơn rất nhiều. Người dùng không chỉ lựa chọn được tần số cần chỉnh mà còn kiểm soát được mức độ tăng giảm cũng như phạm vi ảnh hưởng của sự điều chỉnh đó. Chính khả năng “chỉnh đúng chỗ, đúng mức” này đã khiến PEQ được đánh giá là công cụ EQ hiệu quả và chính xác nhất hiện nay.

Lợi ích của việc sử dụng Parametric EQ

Kiểm soát chính xác đầu ra: Chọn các điểm tần số cụ thể để định hình đầu ra theo ý thích của bạn. Hãy tưởng tượng bạn vừa mua một chiếc tai nghe IEM và khá ưng ý với chất âm gốc của nó. Nhưng chợt nghĩ rằng nếu có thể tăng thêm một chút ở dải trầm, thì âm thanh của chiếc tai nghe đó sẽ hoàn hảo hơn. Thay vì đổi hoặc mua thêm một chiếc tai nghe khác, bạn chỉ cần mở cài đặt PEQ trên thiết bị của mình và tăng nhẹ dải tần 20Hz và 60Hz. Bạn cũng có thể tăng hoặc giảm mức gain cho bất kỳ dải tần nào. Mức gain có sẵn tùy thuộc vào ứng dụng hoặc thiết bị đang được sử dụng.

Tận hưởng nhiều chất âm khác nhau với một chiếc tai nghe IEM duy nhất: Bạn có thể tạo ra các cài đặt PEQ khác nhau và tận hưởng nhiều chất âm khác nhau với một chiếc tai nghe IEM duy nhất.

Điều chỉnh băng thông linh hoạt (Q-Adjustment): Cho phép kiểm soát độ rộng dải tần bị tác động bởi PEQ. Hệ số Q (Q-factor) cao tạo ra vùng điều chỉnh hẹp, giúp can thiệp chính xác vào một tần số cụ thể, trong khi hệ số Q (Q-factor) thấp mở rộng phạm vi ảnh hưởng sang các tần số lân cận, mang lại sự điều chỉnh mượt mà và tự nhiên hơn.

Các tham số cơ bản của Parametric EQ

Tần số (Frequency)

Cho phép bạn chọn một tần số cụ thể trong các dải tần. Tần số trung tâm sẽ bị ảnh hưởng nhiều nhất (*).

(*) Tần số trung tâm là tần số nằm ở chính giữa của đường cong tăng hoặc giảm dạng hình chuông mà bạn đang tạo ra.

Độ lợi/Độ khuếch đại (Gain)                                        

Gain, được biểu diễn bằng decibel (dB), là mức tăng hoặc giảm tín hiệu được áp dụng cho một dải tần cụ thể trong bộ cân bằng tham số (PEQ).

Băng thông (Bandwidth)

Đề cập đến độ hẹp hay rộng của vùng tăng hoặc giảm tín hiệu. Băng thông thường được điều khiển bởi cài đặt “Q” (viết tắt của Quality factor hoặc Q-factor). Giá trị Q càng cao, băng thông càng hẹp. Ngược lại, giá trị Q càng thấp, băng thông càng rộng.

Một vài lời khuyên cho người dùng

Các thiết lập PEQ không gây hư hại cho tai nghe IEM/Headphone hay các thiết bị âm thanh khác, tuy nhiên việc điều chỉnh đầu ra quá mức có thể dẫn đến hiện tượng méo tiếng hoặc làm suy giảm chất lượng chất lượng âm thanh. Các cài đặt luôn có thể được khôi phục về trạng thái ban đầu, nhưng khi sử dụng PEQ, cần lưu ý một số điểm quan trọng như sau:

• Bắt đầu với những điều chỉnh nhỏ
• Khi tinh chỉnh PEQ, hãy bắt đầu từ những thay đổi nhỏ, vì việc boost quá mức ở bất kỳ điểm tần số nào đều có thể dẫn đến méo tiếng. Đừng lo lắng, các thiết lập luôn có thể đặt lại khi cần.
• Trải nghiệm với nhiều tùy chỉnh khác nhau để tìm ra chất âm hoàn hảo
• PEQ cung cấp vô số tùy chọn. Về cơ bản, bạn có thể tinh chỉnh đầu ra từ bất kỳ điểm nào và điều chỉnh nó theo ý thích của mình.

Lựa chọn các thiết bị có chức năng Parametric EQ

Khi đã nắm chắc các kiến thức cơ bản về PEQ, tiếp theo bạn nên tìm hiểu về các thiết bị âm thanh có tích hợp chức năng hiện đại này. Dưới đây là một vài gợi ý mà bạn có thể tham khảo: DAC/AMP FiiO BTR17, máy nghe nhạc HiBy R6 III 2025, DAC/AMP Fiio Snowsky Melody, DAC Topping E50 II, Bluetooth DAC/AMP Qudelix-5K, Desktop DAC/AMP Topping DX5 II…

[Products: 6546, 6557, 6909, 7032, 3287, 6820]

Kết luận

Parametric EQ (PEQ) sẽ là một công cụ thay đổi cuộc chơi nếu bạn biết cách sử dụng nó một cách hiệu quả để điều chỉnh âm thanh sao cho phù hợp với bản phối. Trên đây là tất cả những gì bạn cần biết về PEQ. Mong rằng những chia sẻ của chúng tôi có thể giúp ích được cho bạn.